Direct naar inhoud

‘Geen renteafdekking voor jongeren is een gemiste kans’ — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 10 juli 2024

Veel pensioenfondsen zijn van plan de renteafdekking voor jongeren in het nieuwe stelsel flink te verlagen. Volgens Gosse Alserda een slecht plan dat leidt tot een hoger risico en een lager rendement.

De laatste tijd wordt er steeds meer bekend over het beleggingsbeleid dat pensioenfondsen willen voeren in het nieuwe stelsel. Het valt op dat veel fondsen kiezen voor geen – of een zeer lage – renteafdekking voor jongere deelnemers. Ook actuaris Marc Heemskerk stelt in een recent opiniestuk dat communicatie voor jongeren gericht moet zijn op het opgebouwde vermogen en dat als gevolg daarvan renteafdekking voor jongeren ongewenst is. Toch is volgens mij geen renteafdekking inregelen voor jongeren een gemiste kans.

Kylian Mbappe mist een kans in de wedstrijd van zijn land, Frankrijk, tegen Spanje, op het Europees kampioenschap voetbal.
Foto: Thomas Kienzle/ AFP

Ook in het nieuwe stelsel kunnen deelnemers het pensioenvermogen niet vrij opnemen bij het pensioenfonds. Er is – op een beperkt bedrag ineens na – de verplichting om het vermogen om te zetten in een (variabele) pensioenuitkering. De hoogte hangt af van de rente. Bij een hogere rente kan meer pensioen worden uitgekeerd, omdat de kostprijs van het pensioen afneemt. Intrinsiek aan elk kapitaalgedekt systeem is dat pensioenuitkeringen op de lange termijn afhankelijk zijn van de rente. 

Zolang er geen vrijheid komt om met het pensioenvermogen te doen wat een individuele deelnemer zelf wil, gaat het dus ook in het nieuwe stelsel om de uitkeringen. Met behulp van renteafdekking kan dit risico worden verlaagd en zijn zowel jonge als oude deelnemers normaal gesproken beter af. Voor jongeren is dit risico zelfs nog groter dan voor ouderen. Vanwege de lange looptijd (duratie) is de impact van een renteverandering veel groter. Bovendien heeft het ook impact op nog in te leggen premies, waardoor het renterisico ten opzichte van het huidige vermogen nog groter is. 

Meer vrijheid

Zelfs als we verwachten dat jongeren meer te zeggen krijgen over hun pensioenvermogen tijdens de uitkeringsfase (zoals in het Verenigd Koninkrijk), dan is vooral het verwachte vermogen bij pensionering van belang en niet het huidige vermogen. Over het algemeen zien we dat bij een lagere rente het verwacht rendement op zakelijke waarden doorgaans lager is. Renteafdekking voor jongeren biedt dan ook enige bescherming tegen het risico van een langere periode van lagere rendementen.

Gosse Alserda

Naast een lager risico kan renteafdekking ook bijdragen aan een hoger verwacht rendement. Zo zien we in de afgelopen decennia dat de rente op lange looptijden gemiddeld hoger is dan op korte looptijden. De zogeheten termijnpremie leidt ertoe dat renteafdekking gemiddeld genomen rendement oplevert. Zelfs als vanwege prudentie deze termijnpremie wordt weggelaten, levert een gedeeltelijke renteafdekking extra rendement op via diversificatie. Dit komt doordat bij schommelingen in de rente bij periodieke herbalanceringen de renteafdekking goedkoper wordt gekocht dan verkocht. Zelfs na transactiekosten heeft dit de laatste jaren 0,2%-punt tot 0,3%-punt aan het rendement van jongeren toegevoegd.

Onderpandsvereisten

Uiteraard zijn er ook argumenten tegen renteafdekking voor jongeren. Zo wil je volatiliteit in het pensioenvermogen wel enigszins meenemen voor die deelnemers die hun UPO aandachtig doornemen en heeft een hogere renteafdekking via de onderpandsvereisten invloed op het beschikbare vermogen voor andere beleggingen. Vooral voor de flexibele premieregeling is dit laatste een uitdaging, omdat onderpand hier vanuit de deelnemers zelf moet komen. In de solidaire premieregeling kan dit collectief worden geregeld en is dit meestal geen grote beperking. 

Voor de solidaire premieregeling lijkt een renteafdekking van pakweg 25% tot 50% wenselijk voor jongeren. Dit leidt tot niet te veel volatiliteit van het (huidige) vermogen en levert in de meeste gevallen evenmin problemen op met beschikbare ruimte voor onderpand. Tegelijk vermindert dit wel het risico en levert de afdekking een flinke bijdrage aan het verwacht rendement. Het risico kan wel afnemen met 14%, terwijl het verwacht pensioen tot wel 8% omhoog kan gaan, afhankelijk van de gehanteerde economische uitgangspunten. Renteafdekking voor jongeren achterwege laten vanuit bijvoorbeeld communicatie-overwegingen lijkt dan ook een gemiste kans.

Gosse Alserda is beleggingsstrateeg bij Aegon AM

Delen op sociale media

Nog geen toegang? Abonneer u op Pensioen Pro en krijg:

  • Onbeperkt online toegang tot pensioenpro.nl
  • Dagelijks het laatste pensioennieuws, achtergronden en opinie in uw inbox
  • Jaarlijks vier keer Pensioen Pro Magazine (inclusief de Vermogensbeheergids) in de bus
  • Volledig archief van Pensioen Pro en IPNederland vanaf 2009

1 reactie

  1. M.W. Heemskerk
    4 dagen geleden

    Een interessante bijdrage, waarin ook wordt verwezen naar mijn opinie.
    De bovenstaande bijdrage leidt tot een andere conclusie over renteafdekking, omdat in dit stuk gepleit wordt voor een focus in de communicatie op uitkering. Ik deel deze opinie niet voor deelnemers op jonge leeftijd, zoals ik ook beargumenteer, ik pleit voor een communicatiefocus op kapitaal. Bezien vanuit het kapitaal leidt renteafdekking niet tot diversificatie, maar voegt een vaak onbegrepen risicobron toe: waar een rentestijging altijd als positief werd gecommuniceerd ziet een jonge deelnemer bij hoge renteafdekking zijn vermogen nu stevig dalen bij een rentestijging.
    Indien men gelooft in termijnpremie (die de afgelopen 15 jaar overigens vaker negatief dan positief was!) dan kan renteafdekking inderdaad tot extra opbrengst leiden en als extra bonus voeg je convexiteit toe aan de portefeuille.
    Het extra toevoegen van renterisico wordt gezien als een risicoloze en beloonde toevoeging aan de beleggingsportefeuille (wat waar is tov de ouderwetse verplichtingen, maar niet tov kapitaal). In feite voeg je extra risico toe aan de portefeuille door nog meer leverage toe te passen. In feite breidt je voor een bijvoorbeeld 20 jarige de bestaande (al vaak geleveragede) portefeuille uit met een derivaten overlay, bijvoorbeeld:
    • 100% in een breed gediversificeerde rendementsportefeuille
    • 20% in breed gediversifieerde rendementsportefeuille gefinancierd door kortlopende te lenen (tegen 1jrs)
    • 50% is langlopende swaps met looptijd van 50 jaar (waarbij het benodigd onderpand door collectief wordt gestort)
    Wat modelmatig mooi uitkomt, dient ook nog getoetst te worden op uitvoerbaarheid (vooral bij jonge fondsen)en uitlegbaarheid. Vooral het herbalanceringsvraagstuk wordt complexer vanwege de extremere bewegingen van het vermogen.
    Je kan dan ook de vraag stellen of je het extra beleggingsrisico niet beter in een beloonde risicobron kan stoppen: diversifieer de rendementsportefeuille verder en verhoog de allocatie voor jongeren naar 150%.
    Bezint eer gij begint met 50% afdekking op jonge leeftijd, ook nu bepaald niet gebruikelijk in de DC markt.

U moet ingelogd zijn en een geldig abonnement hebben om een reactie te mogen plaatsen.