‘Lagere aftoppingsgrens voor pensioenopbouw is verstandig en noodzakelijk’ — artikel bevat een betaalmuur

Er klinkt onterecht weerstand vanuit de pensioensector voor het verlagen van de maximale salarisgrens voor pensioenopbouw, meent Guyot van Meer. Een lager niveau verkleint bijvoorbeeld de subsidiëring van lager naar hoger opgeleiden.

Nu de formatiegesprekken in volle gang zijn, ligt er een unieke kans om het pensioenstelsel eerlijker, toekomstbestendiger én financieel beter houdbaar te maken. D66, GroenLinks-PvdA, CU, Volt, JA21, SGP en SP hebben in hun verkiezingsprogramma opgenomen dat zij de maximale salarisgrens voor pensioenopbouw willen verlagen. Die ligt nu op €137.800.

Bij verlaging tot aan het niveau van het sociaal verzekeringsloon, ofwel de Wia-grens zijnde €75.864 (voor 2025), kan de besparing oplopen tot €1 mrd per jaar. Daarmee ontstaat ruimte in de begroting voor urgente thema’s als wonen, zorg en defensie, terwijl tegelijkertijd het pensioenstelsel fundamenteel kan worden verbeterd. Toch klinkt er stevige weerstand vanuit de pensioenbranche. Is die weerstand terecht?

Ik denk van niet. Sterker nog, het verlagen van de huidige salarisgrens naar het niveau van het sociaal verzekeringsloon is een verstandige en noodzakelijke stap. Deze maatregel biedt voordelen op meerdere fronten. Werknemers die bescherming nodig hebben, behouden deze bescherming en kunnen fiscaal aantrekkelijk pensioen blijven opbouwen. De omkeerregel, waarbij de pensioenpremie onbelast is en de uiteindelijke pensioenuitkering meestal tegen een lager tarief wordt belast, blijft voor deze inkomens dus fiscaal effectief en doet het wat het moet doen.

Daarnaast zorgt een lagere grens voor meer draagvlak in Europa. De huidige verplichtstelling waarbij je als bedrijf verplicht een pensioenregeling moet hanteren én de uitvoering moet onderbrengen bij een bedrijfstakpensioenfonds, wordt vanwege gebrek aan marktwerking door Europa kritisch gevolgd. Een lagere grens verkleint het risico op juridische conflicten over deze marktwerking.

Solidariteit

Ook op het gebied van solidariteit is winst te behalen. Het huidige stelsel kent kenmerken van omgekeerde solidariteit, want hoger opgeleiden leven langer en profiteren meer van pensioen terwijl de premie gelijk is. Lager gesalarieerde medewerkers sponsoren daarmee hoger gesalarieerde medewerkers. Door de grens te verlagen wordt dit effect aanzienlijk verkleind.

Dit blijft ook gelden na de Wtp, omdat deze weliswaar de premie leeftijdsonafhankelijk maakt, maar het probleem van langer leven door hogere inkomens blijft bestaan. Bovendien draagt de maatregel bij aan internationale fiscale rechtvaardigheid. Hogere inkomens genieten vaker pensioen in het buitenland dan lagere inkomens. Door de maximale salarisgrens te verlagen, wordt voorkomen dat in Nederland fiscale aftrek wordt genoten terwijl de heffing na pensionering in het buitenland plaatsvindt.

Voor hogere inkomens ontstaat boven de grens van €75.864 ruimte voor maatwerk in arbeidsvoorwaarden, afgestemd op deze doelgroep. Maatwerk betekent meer keuzevrijheid, al dan niet afgestemd op de levensfase van de individuele medewerker.

Tegelijkertijd krijgt de markt voor netto pensioen in de tweede én de derde pijler eindelijk de kans om zich verder te ontwikkelen en kunnen er betere proposities voor medewerkers worden geboden. Zeker als de netto pensioenoplossing voor pensioenopbouw gecombineerd mag worden met een verplicht nabestaandenpensioen in de bruto pensioenregeling zonder hierbij rekening te houden met een maximum salaris.

Hiermee wordt het voor alle deelnemers mogelijk om tegen lage kosten en zonder medische waarborgen een adequaat nabestaandenpensioen te verzekeren. Het netto pensioen biedt werkgevers en werknemers dan de mogelijkheid om eventuele verlaging van pensioenopbouw vrijwillig te compenseren.

Grijp deze kans!

Kortom, deze maatregel is geen versobering maar een modernisering. Werknemers worden beschermd waar nodig, het stelsel wordt eenvoudiger, eerlijker en robuuster en werkgevers krijgen meer ruimte voor maatwerk. Eventuele achteruitgang in pensioenopbouw kan eenvoudig worden voorkomen via netto-oplossingen in de tweede of derde pijler. Als tegelijkertijd het nabestaandenpensioen in de basisregeling zonder maximum salaris mogelijk wordt gemaakt, ontstaat een robuust stelsel dat aansluit bij de huidige maatschappij.

Mijn oproep aan de formerende partijen is dan ook duidelijk, grijp deze kans! Verlaag de maximale salarisgrens voor pensioenopbouw tot het niveau van het sociaal verzekeringsloon en maak het pensioenstelsel eerlijker, transparanter, flexibeler en toekomstbestendig. Deze aanpassing resulteert bovendien in een forse stijging van loon- en inkomstenbelasting waarbij deze stijging kan worden ingezet voor de uitdagingen waar Nederland voor staat.

Guyot van Meer is partner bij Highberg, een Europees transformatieadviesbureau met vijfhonderd medewerkers. De divisie People & Organization richt zich op HR, arbeidsvoorwaarden en pensioen.