Direct naar inhoud

Britse toezichthouder ziet potentiële schade bij ESG-ratings — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 24 juni 2021

De Britse toezichthouder FCA wil wereldwijde regels voor ESG-beoordelingen. Ratingbureaus zijn weinig transparant en belangenverstrengeling ligt op de loer. Elke rating is anders en niet altijd accuraat, terwijl ESG steeds belangrijker wordt.

Een ineenstorting van het financiële systeem zullen beoordelingen van duurzame en sociale zaken, de zogenoemde ESG-ratings, niet snel veroorzaken. Maar de Britse financiële toezichthouder Financial Conduct Authority (FCA) ziet in de ESG-markt wel overeenkomsten met 2008, qua belangenverstrengeling en gebrek aan transparantie. Daarom waarschuwt de autoriteit voor ‘potentiële schade aan het functioneren van de markt of voor consumenten’.

Aan de vooravond van de kredietcrisis in 2008 hadden kredietratingbureaus nog steeds een rotsvast vertrouwen in Lehman Brothers, dat daarvoor goed betaalde. Pas minder dan een week voordat Lehman omviel, verlaagden Moody’s en Fitch hun ratings naar junkstatus. Vlak daarna stortten veilig geachte gebundelde rommelhypotheken de wereld in een van de grootste financiële crises ooit.

Beleggers laten hun beslissingen steeds vaker bepalen door ESG-beoordelingen, ziet de FCA. De markt voor ESG-data en -beoordelingen kan dit jaar de $1 mrd aantikken, becijferde adviesbureau Opimas. De FCA benadrukt dat zich daarbij in alle financiële markten grote ESG-onduidelijkheid voordoet: van aandelen tot CO2-rechten, van de grondstoffenmarkt tot obligaties.

Ook geven sommige ratingbureaus bedrijven advies over hoe ze hun goede beoordeling kunnen behouden. Dat kan gênant worden als het bureau vervolgens het bedrijf moet beoordelen waar net zo’n advies is gegeven en waarmee het dus een commerciële relatie heeft.

Ruim 600 verschillende ratings

ESG-ratingbureaus als Sustainalytics en Vigeo Eiris van Moody’s opereren internationaal, maar vaak wel in nichesectoren en soms ook nog op specifieke ESG-onderwerpen, constateert de FCA. In 2018 waren er al meer dan zeshonderd verschillende ratings. Dat aantal is sindsdien alleen maar toegenomen, aldus het adviesbureau Environmental Resources Management (ERM).

De bureaus kijken naar verschillende details, ze beoordelen criteria op verschillende manieren en het ene bureau hecht ook nog eens meer waarde aan bepaalde onderwerpen dan het andere. Daardoor verschilt elke ESG-rating. ‘Dit is heel anders dan bij kredietbeoordelingen, waarbij vrij simpel alleen wordt gekeken hoe waarschijnlijk het is dat de aflossing en rente op tijd worden betaald’, constateert de FCA droogjes.

Wetenschappelijk onderzoek onder zes bureaus wees vorig jaar uit dat ESG-beoordelingen slechts in iets meer dan de helft van de gevallen overeenkwamen. Kredietratings van de drie grote bureaus komen in 98% van de gevallen overeen.

Te weinig informatie

Het zijn investeerders die ESG-beoordelingen aanvragen, niet de bedrijven die worden beoordeeld. Een oliemaatschappij kan dus normaal gesproken geen prachtig duurzaamheidsstempel kopen, zoals banken in 2008 goed betaalden voor hun AAA-rating.

Maar ratingbureaus zijn wel veroordeeld tot openbare informatie en de spaarzame informatie die het bedrijf wil verstrekken aan bureaus waarmee het geen relatie heeft. Daarom ziet de FCA ook een risico van ontbrekende data, of verkeerd geïnterpreteerde openbare informatie. Ook kunnen bedrijven onwelgevallige informatie achterhouden door niet of selectief op vragen van beoordelaars te reageren.

Het gebrek aan informatie speelt overigens geen rol bij de sterk uiteenlopende beoordelingen. Juist geen rol, eigenlijk. Uit onderzoek bleek dit jaar dat meer data juist leiden tot nog meer onenigheid onder de bureaus over hoe groen en verantwoord een bedrijf is.

Ook te weinig transparant

Dat hoeft wat de FCA betreft allemaal niet zo’n probleem te zijn, als maar duidelijk is hoe elk bureau tot zijn rating komt. En daar zijn ze volgens de toezichthouders veel te weinig transparant over.

Een pijnlijke ESG-misstap was vorig jaar het Britse kledingbedrijf Boohoo, dat van sommige bureaus een AA-beoordeling kreeg, terwijl vlak daarna bleek dat werknemers £3,50 per uur verdienden. Enkele beleggers hadden op basis van de ESG-beoordeling in Boohoo geïnvesteerd. Ook zij begonnen vraagtekens te zetten bij de methodes van ratingbureaus, waarvan de details ook voor hen onduidelijk blijven.

Regels voor EU

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) constateerde eind vorig jaar ook al dat beoordelingsmethodes sterk uiteenlopen en een gebrek aan transparantie daarover. De AFM pleitte toen voor regels op EU-niveau. Voor bedrijven en beleggers zijn er al ESG-regels, voor de ratingbureaus nog niet.

De FCA denkt zelfs dat wereldwijde regels noodzakelijk zijn, aangezien de ESG-beoordelaars en veel beoordeelde bedrijven over de hele wereld actief zijn. Dat regelen kost normaal gesproken echter jaren, weet ook de toezichthouder uit ervaring. De FCA is bang dat er ‘in de tussentijd lokaal schade zal ontstaan’.

Dit artikel komt uit het FD.